در این شماره از «شنبه های کتاب«  که فرصتی مناسب برای عجین شدن با دنیای مطالعه است بر آنیم تا با فضای علوم کتابداری و اطلاع رسانی و موضوعات پرکاربرد در آن هم آشنایی مختصری به وجود آوریم.

یکی از اصطلاح های این حوزه «سواد اطلاعاتی« می باشد. اصطلاح سواد اطلاعاتی بعضی اوقات ترجیحا به عنوان اطلاعات مناسب و به طور عموم، به عنوان دسترسی، ارزیابی، سازماندهی و استفاده از اطلاعات در یک تنوعی از منابع تعریف شده است.

سواد اطلاعاتی مجموعه مهارت هایی است که فرد را قادر می سازد نیاز اطلاعاتی خود را تشخیص دهد، با شناسایی منابع اطلاعاتی موجود به تدوین روش جستجو در این منابع پرداخته و پس از انجام جستجو اطلاعات به دست آمده را ارزیابی کرده و به منظور تولید اطلاعات جدید پیوند لازم بین اطلاعات جدید را با دانش قبلی خود برقرار سازد. سال هاست که پژوهشگران علوم اطلاع رسانی و کتابداری تلاش می کنند با استفاده از انواع ابزارها و فناوری ها به طور موثر و مفید برنامه های آموزش استفاده از کتابخانه و منابع آن را مطابق با دانش موجود و حوزه تخصصی مراجعان عملی  سازند. از اواسط دهه 1980 کتابداران دانشگاهی با استفاده از ابزارهای فناوری اطلاعات برنامه آموزش استفاده کنندگان را با عنوان سواد اطلاعاتی به جای سواد کتابخانه ای ارائه کردند.

امروز کاربران اینترنت می توانند با بهره گیری از منابع موجود در سایت های مربوط به کتابخانه ها مهارت های سواد اطلاعاتی خود را ارتقا بخشند و استفاده بهتری از اطلاعات به عمل آورند. به منظور کاربرد صحیح منابع اطلاعاتی الکترونیکی، محققان باید تا حد امکان سواد رایانه ای و سواد اطلاعاتی خود را افزایش دهند.

استانداردهای سواد اطلاعاتی

«انجمن کتابخانه های دانشکده ای و پژوهشی«  نیز در ژانویه 2000 استانداردها و شاخص های عملکرد و پروندادهایی را برای اندازه گیری میزان برخورداری از توانایی مربوط به سواد اطلاعاتی با عنوان استاندارد قابلیت  های سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی تصویب و منتشر کرد.

در استاندارد نخست این انجمن تاکید می شود دانش پژوه دارای سواد اطلاعاتی، ماهیت و گستره نیاز اطلاعاتی خود را تشخیص می دهد.

در استاندارد دوم، دانش پژوه به شیوه ای موثر و کارآمد به اطلاعات مورد نیاز دسترسی پیدا می کند.

در استاندارد سوم تاکید می شود که دانش پژوه به روش نقادانه به ارزیابی اطلاعات گردآوری شده می پردازد و اطلاعت گزینش شده را با دانش پیشین خود تلفیق و ارزیابی می نماید.

استاندارد چهارم به این می پردازد که فرد دارای سواد اطلاعاتی چگونه از اطلاعات استفاده ی مفید می نماید.

 در استاندارد پنجم به درک دانش پژوه از محیط اقتصادی و اجتماعی پرداخته و یادآور شده است که چنین فردی به شیوه ای اخلاقی و قانونی به اطلاعات دسترسی پیدا می کند و از آن استفاده می کند.

مهارت های زندگی برای نوجوان ها

نوشته جی مک گرا

ترجمه مهدی قراچه داغی

نشر ذهن آویز و آسیم

این کتاب نوشته ی جک پسر فیلیپ مک گرا می باشد. برای معرفی کتاب کافی ست متن ذیل را با دقت بخوانید که از زبان فیلیپ (پدر) است:

در کتاب «مهارت های زندگی« که من آن را به رشته تحریر در آوردم اولین راهکاری که به آن اشاره کردم این بود: «یا موفق می شوید، یا نمی شوید« وقتی موضوع مهارت های زندگی برای نوجوان ها مطرح شد پسرم جی گفت: «به من اعتماد کنید، پدر. در زمینه نوجوان ها شما موفق نمی شوید. بعد اضافه کرد که بخش قابل ملاحظه ای از اصول پیشنهادی مرا به کار بسته و از آن ها استفاده کرده است. به خصوص به اصول مندرج در کتاب قبلی توجه خاصی داشته است. آن طور که جی می گفت مشکل او در این بود که شش سال طول کشید تا توانست این اصول را در دوران نوجوانی خود به کار بندد. می توانم به شما بگویم با آن که این کار برای جی شش سال طول کشید، اما او موفق شد. حرف من به او این بود: اگر من به زبان («نوجوان ها«) حرف نمی زنم و تو می توانی این کار را بکنی، حتما این کار را بکن. باید بگویم از کاری که او کرده احساس افتخار می کنم. تفسیرهایش قدرتمند و الهام بخش است.

اگر شما که این کتاب را می خوانید یک پدر یا مادر هستید بتوانید فرزند خودتان را متقاعد سازید که درس های این کتاب را به اندیشه، احساس و رفتار خود راه دهند ، شاهد همان تکاملی خواهید شد که من آن را به عینه تماشا کردم و اگر شما نوجوانی هستید که این کتاب را می خوانید باید بگویم از توانمندی ای برخوردارید که هرگز تصورش را هم نمی کردید. خواه چالش های شما با پدر و مادرتان باشد یا فشار دوستان همسال و یا تلاش برای مستقل شدن.

دیرپایی مغز (ضد پیری)

تالیف دارما سینگ خالسا (رئیس انجمن ضدپیری آمریکا)

ترجمه ی پرویز امامی

نشر کومش

کتاب دیرپایی مغز ترجمه ای ست از دکتر پرویز امامی که حاوی راه کارهایی برای تقویت مغز و حافظه و پیشگیری و درمان «آلزایمر« یا حداقل به تعویق انداختن آن است. بر اساس مطالب کتاب برنامه ی دیرپایی مغز و تثبیت ذهن بر پایه ی چهار اصل استوار است که عبارتند از: تغذیه درمانی (به همراه درمان با رژیم های خاص و ویتامین ها و مواد معدنی و شربت های گیاهی طبیعی)، مدیریت کنترل استرس (به اضافه ی مدیتیشن و از بین بردن عوامل استرس زا در شیوه ی زندگی) ورزش درمانی (شامل ورزش های تنفسی، یوگا و ورزش های مغزی/بدنی) و دارو درمانی (شامل داروهای مختلف افزاینده ی هوشیاری و هم چنین در صورت لزوم هورمون درمانی).

در زیر متنی از مجله نیویورک تایمز به نقل از نشریه سلامت طبیعی در مورد این کتاب آمده است: تحقیق دکتر خالسا با نام «دیرپایی قدرت مغز« به طور قطع، بحث برانگیزترین کتاب در قرنی که در پیش رو داریم خواهد بود و کلید یک زندگی سلامت بار و خلاقیت آمیز را به دست خواهد داد و کمک خواهد کرد تا: بهتر بیندیشیم، بهتر به خاطر بیاوریم و در حال حال و آینده بهتر زندگی کنیم.